The biggest loser heeft verloren

Vroeger keek ik wel eens naar afval-programma’s.

Ik kijk niet meer

Niet over vuilnis, maar over veel te zware mensen die keihard aan hun leven gingen werken met een trainer. Tijdens mijn allerzwaarste dagen vond ik dat inspirerend en frustrerend tegelijk. Het was inspirerend om iemand zijn leven zo te zien omgooien en alles anders te maken dan het was. Frustrerend, omdat ik mijzelf niet zover kreeg om mijn hele leven om te gooien zodat ik ook kon afvallen. Het werd een haat-liefde verhouding met dit soort programma’s: ik wilde dat ook, maar ik kon het niet. Inmiddels werkzaam in de gezondheidssector kijk ik er niet meer naar, omdat ik het niet meer wilde ondersteunen met kijkcijfers. In deze blog leg ik je uit waarom ik niet meer kijk.

mattia-ascenzo-thW2sk-646E-unsplash

The WOW factor

In dit soort programma’s zoals Obese of The Biggest Loser worden er enorme transformaties ondergaan. Dat iemand zoveel gezonder kan worden, dat is natuurlijk geweldig voor die persoon. Echter kijk je zelf maar een kort programma. Een aflevering duurt maximaal een uur, een seizoen in wedstrijdvorm misschien 12 afleveringen. In die korte tijd krijg je een snapshot te zien van wat die persoon heeft moeten doen en laten om het zover te laten komen. In mijn mening krijg je dan geen helder beeld van wat er zich écht afspeelt om uiteindelijk tot die make over te komen. Hoeveel uren aan zweten, huilen, fouten maken, een beetje aankomen en weer een beetje afvallen hebben we dan gemist? Ik vind het daarom geen verstandig idee om jezelf te meten aan de transformatie die deze mensen hebben gemaakt. Dat waren mensen met obesitas met me eens: zo’n kortstondig programma was ‘cheapening the struggle’.

Dit is niet hoe iedereen af kan vallen

Natuurlijk stelt een belangrijk programma met hoge kijkcijfers allerlei middelen beschikbaar aan zijn deelnemers. Personal trainer nemen die je elke dag uit bed trapt? Uiteraard. Een persoonlijke chef die jou laat zien wat je voor gezonds kunt maken met de boodschappen in je kast? Zeker weten! Een sportschool in de buurt die jou wil sponsoren met behulp van groepslessen? Die vinden ze ook wel. Echter is dit niet hoe iedereen af kan vallen. Normale mensen zonder camera op hun smoel moeten dit allemaal zelf regelen, vaak zonder middelen. Geen realistische manier van afvallen dus, wat ik juist graag zou willen zien in mainstream tv-programma’s: dan zou iedereen er nog wat van leren.

Ook zijn deze professionals niet altijd even professioneel. Het klopt dat sommige mensen een wat hardere aanpak vergen omdat ze veel smoesjes bedenken of een slachtoffer-houding aannemen. Echter zie ik ook genoeg deelnemers die op hun manier verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen gedrag en heel hard hun best doen. Toch gebeurt het dan vaak dat er tegen deelnemers wordt geschreeuwd tijdens de trainingen, teleurgestelde blikken worden geworpen tijdens de wekelijkse weging, ga zo maar door. Mentaal kan dit niet goed zijn voor de deelnemers, aangezien hun waarde wordt bepaald door hoe hard ze kunnen doortrainen zonder om te vallen en hoe snel ze afvallen. Dat brengt me meteen bij mijn volgende punt.

Omdat het moet, niet omdat het kan

Goed, het is een tv-programma, dus misschien verwacht ik ook wel te veel. Maar het bepalen van iemand zijn waarde in cijfers is volgens mij niet de juiste manier om structurele aanpassingen te maken in leefstijl. Bij de wedstrijdvormen haal je een hogere score als je sneller afvalt, maar wordt er niet besproken wat de redenen kunnen zijn waarom Jantje veel sneller kan afvallen dan Pietje. De kijker krijgt niet te zien dat Pietje ongesteld was op het moment van de weging, of enkele trainingen heeft moeten missen omdat haar zoontje de mazelen had. Het gaat alleen om het eindresultaat in deze programma’s, zodat de laatste aflevering een enorme wow-factor geeft.

Ook bouwen deze programma’s hun concept op extrinsieke motivatie. Extrinsieke motivatie betekent dat je iets doet niet omdat je dat wilt, maar omdat er van buitenaf druk of motivatie is (zoals dat je je ouders er trots mee maakt). Deelnemers aan deze programma’s worden extern gemotiveerd door de beloftes van bijvoorbeeld prijzengeld, een huidoperatie om losse huid mee te verwijderen of andere dingen. Uit onderzoek blijkt al jaren dat intrinsieke motivatie een betere en meer langdurige motivator is, en dat extrinsieke motivatie slechts van korte duur een positieve invloed hebben.

Het is wel duidelijk, ik vind deze programma’s gewoon stom. Maar, omdat ze stom zijn maakt het ze niet meteen ongezond. Tot ik enkele jaren geleden een krantenartikel voorbij zag komen…

Waarom ik dus niet meer kijk

mattia-ascenzo-thW2sk-646E-unsplash

Er was een tof onderzoek gedaan onder ex-deelnemers van The Biggest Loser. Hierin gingen ze kijken hoe gezond deze deelnemers waren. De onderzoeker, Dr. Kevin Hall, kwam met de hypothese dat het rustmetabolisme van de deelnemers blijvend was verlaagd. Dit betekent dat zij in rust veel minder calorieën verbranden. Dit is niet gebonden aan het programma, want de vertraging van je rustmetabolisme na het afslanken gebeurt bij zowel traag als extreem gewichtsverlies. De deelnemers die het hardste waren afgevallen hadden ook het laagste rustmetabolisme, wat betekent dat zij minder kunnen eten om op onderhoud te blijven eten. Een interview met experts in Trouw beaamt dat om dit gemis te compenseren, deelnemers elke dag 80 minuten moeten fietsen of 35 minuten moeten hardlopen, wat lang niet haalbaar is voor iedereen.

Er blijkt dus ook geen oplossing voor de deelnemers zodra zij terug moeten naar hun eigen huis en omgeving; hun motivatie om te bewegen is lager omdat zij geen extrinsieke motivatie meer ontvangen en te weinig intrinsieke motivatie bezitten. Omdat zij in het programma wisten dat zij gemeten zouden worden, is er volgens het Hawthorne-effect kunstmatig gedrag vertoond (door meer te gaan sporten en minder te eten).

Dat bleek dus ook uit de resultaten na afloop van het programma. Het onderzoek liet zien dat deelnemers gemiddeld 58,3 kilo afvielen in 30 weken, maar na 6 jaar was 70% van dat gewicht er weer aan.

Mijn boycot was dus niet helemaal onterecht, want experts en mensen die zelf lijden aan obesitas zijn het roerend met me eens. En als je nog niet was overtuigd, dan vind je deze rechtzaak vast interessant.

Tara Costa won in 2009 The Biggest Loser, maar werd aangeklaagd voor een schadevergoeding door een Amerikaans fitnessbedrijf omdat ze na haar traject weer was aangekomen. Het fitnessbedrijf wilde haar transformatie niet gebruiken in een promotiecampagne, en daar mag zij voor dokken.

Mijn vriendelijke verzoek aan jou, lieve lezer: skip dat programma en ga eens lekker wandelen met iemand die wel een beetje extrinsieke motivatie kan gebruiken.

Liefs, Charis

Winnen?

Win een gratis maand sporten bij YourMove!

Bootcamp, Fightcamp & Workouts of the day. Schrijf je in voor deze maandelijkse actie en maak kans op een gratis maand sporten*. 

*Maximaal 4 groepslessen in de gratis maand

Maak kans op
een

gratis maand sporten

Jouw tijd, jouw plek, jouw gezondheid. Mogen wij jou helpen?

+31 (0)6 22 35 41 49